Werking en effecten
Antibacteriële werking van colostrum
Componenten in colostrum zijn actief gericht tegen onder andere: E. coli, Rotavirus, Coronavirus, B.V.D., Salmonella species, Cryptosporidium species, maar ook tegen andere pathogene infecties met name van het ademhalingssysteem.
Colostrum bevat belangrijke componenten die zowel Gram positieve als Gram negatieve bacteriën in het darmkanaal vernietigen. Componenten als lactoferrine, lysozyme, lactoperoxidase en groeifactoren zijn in hoge concentraties aanwezig. Enkele dagen na toedienen van colostrum is een diarree probleem verholpen.
Colostrum stimuleert de groei van villi in de dunne darm en met name de villi in het duodenum.
Nog enkele voorbeelden van componenten in 12-uurs colostrum
- Cytokinen : IL-α, IL-β, IL-6, IL-10, interferon-γ (INF-γ) en TNF-α
- Hormonen :
- IGF-I, vele verschillende effecten
- Insuline, stimuleert ontwikkeling maagdarm stelsel, draagt bij aan de verbetering van de groei van het dier
- bGH, bovine growth hormone - T3, triiodothyronine - T4, thyroxine
- Groeifactoren : groei van nieuwe darmcryptes, vorming van bloedvaten
- EGF (epidermal growth factor; voornamelijk aanwezig in colostrum van mens)
- TGF-β (transforming growth factor)
- Lactoferrine : werkt antibacterieel
- Lactoperoxidase : oxideert thiocyanaten en remmen bacterie metabolisme
- β-Lactoglobuline : voorkomt dat bacteriën zich hechten aan darmslijmvlies
- Lysozyme : zorgt voor lysis van bacteriën
Andere effecten van colostrum
- Verlaagd plasma ureum concentratie → dus minder eiwitafbraak ® anabool effect
- Morfologische en functionele ontwikkeling van de jonge dieren
- Colostrum vertoont de meeste effecten op en in het maagdarm stelsel
Antibacteriële verbindingen
Immunoglobulinen (IgG1, IgG2, IgM, IgA).
Immunoglobulinen (IgG) zijn de belangrijke afweerstoffen tegen allerlei schadelijke, lichaamsvreemde stoffen. Gedurende de eerste dag van het pasgeboren zoogdier (kalf, geit, lam, big, etc.) kunnen de immunoglobulinen via de darmwand in het jonge dier worden opgenomen. In het jonge dier zorgen deze afweerstoffen voor een passieve immunisatie.
Na 2 à 3 dagen kan op deze wijze geen passieve immunisatie meer plaatsvinden (de immunoglobulinen kunnen de darmwand niet meer passeren).
Een klein gedeelte van de immunoglobulinen is bij opname, na 2 à 3 dagen leeftijd, in de darm nog steeds actief en zorgen voor een actieve destructie van schadelijke stoffen (bepaalde bacteriën en virussen).
Met name de immunoglobulinen komen in 12-uurs colostrum (colostrum die verzameld is binnen 12 uur na het kalveren) in hoge concentratie voor. Daarom is het belangrijk om alleen maar de 12-uurs colostrum te gebruiken.
Lactoferrine
Lactoferrine is een eiwit dat in relatief hoge concentraties voorkomt in 12-uurs colostrum (1,5 tot 5 g/liter). Het is een belangrijke stof, welke pathogene bacteriën dood in het maag-darmsysteem.
Lactoperoxidase
Dit is een enzym dat thiocynaten oxideert in de aanwezigheid van waterstofperoxide. Deze oxidatie zorgt voor de productie van een voor pathogene bacteriën schadelijke verbinding. Deze verbinding remt het metabolisme van de pathogene bacteriën.
β-lactoglobuline
Deze verbinding voorkomt dat bepaalde bacteriën, waaronder E. Coli zich hecht aan de darmwandcellen en voorkomt daardoor infectie als gevolg van deze bacteriën.
Lysozyme
Deze verbinding activeert de lysis (doden) van schadelijke bacteriën. Lysozyme is actief met het bestrijden met de E.Coli bacterie, met name in aanwezigheid van lactoferrine.
Groeifactoren
Belangrijke groeifactoren in colostrum zijn “epidermal growth factor” (EGF) en “transforming growthfactor-β” (TGF-β).
Deze groeifactoren zorgen voor een snelle groei van darmwandcellen. De darmvilli worden groter, waardoor het binnenoppervlak van de darmwand wordt vergroot. Een groter darmwandoppervlak zorgt voor een betere voederopname en daardoor voor een versnelde groei.
Met name in 12-uurs colostrum is de concentratie TGF-β in verhoogde concentratie aanwezig.
Hormonen
Insulin-like-growth factor (IGF-I) is belangrijk voor de groei en differentiatie van cellen en het verminderen van de natuurlijke celdood (apoptosis).
Insuline is een belangrijk hormoon dat via colostrum wordt opgenomen. Het stimuleert de ontwikkeling van het maagdarmsysteem en draagt bij aan de verbetering van de groei.
Met name in 12-uurs colostrum is de concentratie aan insuline relatief hoog.
Naast rundergroeihormonen (bGH) zijn ook andere steroïd hormonen en thyroid hormonen (T3 en T4) aanwezig die zorgen voor een anabool (spieropbouwend) effect bij het jonge dier.